Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ: Από τους σιδηροδρόμους στα αστέρια

Πριν 146 χρόνια, μια ομάδα εργατών ίδρυσε έναν σύλλογο που θα καθόριζε το αγγλικό αλλά και το παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Από τους εργάτες του Νιούτον Χιθ, στον Ματ Μπάσμπι και από τον Τζορτζ Μπεστ, στον Άλεξ Φέργκιουσον, λίγες ομάδες έχουν αφήσει το στίγμα της στο ποδόσφαιρο όπως η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Στις 5 Μαρτίου του 1878 μια ομάδα εργατών του σιδηροδρόμου ίδρυσαν τον σύλλογο, ο οποίος εξελίχθηκε στους σημερινούς «Κόκκινους Διαβόλους». Μια διαρκώς παρούσα υπερδύναμη, τόσο σε Αγγλία, όσο και Ευρώπη, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έχει επιβιώσεις κρίσεις, πολέμους, θάνατο και υποβιβασμό, παράγοντας κάποιες από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες που έχει γνωρίσει το άθλημα.

Ένα όχι τόσο αξιομνημόνευτο ξεκίνημα

Όταν μια ομάδα εργατών στους σιδηροδρόμους του Νιούτον Χιθ αποφάσισε να μαζευτεί, με σκοπό να παίζει αγώνες με άλλα σύνολα εργατών, κανείς δεν ήξερε πως η ομάδα αυτή θα γίνονταν συνώνυμη με το αγγλικό ποδόσφαιρο.

Με το όνομα Newton Heath LYR (Lancashire and Yorkshire Railway), η ομάδα δεν πίστευε πως μπορούσε να συναγωνιστεί με άλλους επαγγελματικούς συλλόγους της εποχής, όπως η Μπλάκπουλ και η Πρέστον, με αποτέλεσμα να ενταχθεί στο πρωτάθλημα το 1892 και να υποβιβαστεί στην 2η κατηγορία, δύο χρόνια μετά.

Η αρχή ήταν δύσκολη, με την ομάδα να ζορίζεται οικονομικά, ώσπου ο Τζον Χένρι Ντέιβις αγόρασε μέρος του συλλόγου, αλλάζοντας το όνομα από Νιούτον Χιθ σε Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, τον Απρίλιο/Μάιο του 1902.

Το 1908 ήρθε ο πρώτος τίτλος, με την Γιουνάιτεντ να σηκώνει το πρωτάθλημα, ενώ την επόμενη σεζόν, προστέθηκαν τόσο το Charity Shield όσο και το FA Cup στην συλλογή. Από την ομάδα ξεχώρισε ο Σάντι Τέρνμπουλ, επιθετικός της ομάδας.

Την δεκαετία του 1910, η Γιουνάιτεντ μετακόμισε στο Ολντ Τράφορντ, όμως η πορεία της δεν μπορεί να χαρακτηριστεί θετική. Με το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η ομάδα πάλευε να μείνει στην κατηγορία και μετά την λήξη του, η Γιουνάιτεντ παρέμενε μια mid-table ομάδα.

Τις επόμενες δύο δεκαετίες, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ανεβοκατέβαινε τις κατηγορίες, χωρίς τρόπαια και μέχρι την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τα πράγματα στον σύλλογο δεν έδειχναν ικανοποιητικά. Μάλιστα, τον Μάρτιο του 1941, το γήπεδο βομβαρδίστηκε, με τις βασικές κερκίδες, τα αποδυτήρια και τα γραφεία να καταστρέφονται.

Μέσα σε λίγα χρόνια, το γήπεδο φτιάχτηκε και με την επιστροφή από τον Πόλεμο, η Γιουνάιτεντ θα γνώριζε βελτίωση, με τον ερχομό του Ματ Μπάσμπι.

Οι «Μπέμπηδες»

Ο Ματ Μπάσμπι έφτασε στην Γιουνάιτεντ το 1945 και παρέμεινε εκεί για 25 χρόνια. Άμεσα προσπάθησε να αναγεννήσει τον σύλλογο, φέρνοντας σημαντικούς παίκτες, όμως η μεγαλύτερη προσθήκη για την ομάδα, ήταν ο βοηθός του, Τζίμι Μέρφι. Οι δυο τους κατάφεραν να μετατρέψουν την Γιουνάιτεντ από μια μεσαία ομάδα στην Αγγλία σε μια ευρωπαϊκή δύναμη.

Το 1948, η ομάδα κατέκτησε το FA Cup και μετατράπηκε σε διεκδικητή για το πρωτάθλημα. Την επόμενη δεκαετία, τα νεαρά ταλέντα του Μπάσμπι ξεσήκωσαν την Ευρώπη, κατακτώντας 3 πρωταθλήματα και 3 Charity Shields, ενώ έφτασαν δύο συνεχόμενες χρονιές στα ημιτελικά του Κυπέλλων Πρωταθλητριών.

Το αεροπορικό δυστύχημα του Μονάχου (06/02/1958) στέρησε την ζωή σε 7 από τους «Μπέμπηδες» και όλα έδειχναν πως ο σύλλογος θα έχανε όσα κέρδισε. Όμως, ο Μπάσμπι με τον Μέρφι κατάφεραν να ορθοποδήσουν την ομάδα, φτάνοντας στον τελικό του FA Cup την ίδια χρονιά και δημιούργησαν μια «νέα γενιά Μπέμπηδων».

Σύντομα, ο Μπάσμπι έφτιαξε μια νέα ομάδα, η οποία «δικαίωσε» τους αδικοχαμένους του Μονάχου, φτάνοντας τα μεγαλεία που στερήθηκαν αυτοί. Με την άφιξη παικτών όπως ο Ντένις Λο και ο Τζορτζ Μπεστ και τον επιζώντα του αεροπορικού, Μπόμπι Τσάρλτον, οι «Κόκκινοι Διάβολοι» ήταν έτοιμοι να κατακτήσουν τον κόσμο.

Τα «χρυσά χρόνια» και η ύφεση

Με την τριάδα των Μπεστ, Τσάρλτον και Λο, η Γιουνάιτεντ γνώρισε κάποια από τα πιο πετυχημένα χρόνια της. Την σεζόν 1964/65 πήραν το νταμπλ και έφτασαν μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Δύο χρόνια μετά ήρθε ένα ακόμα πρωτάθλημα και μια από τις μεγαλύτερες στιγμές της ιστορίας της ομάδας, καθώς επικράτησαν της Μπενφίκα στον τελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, κατακτώντας το πρώτο ευρωπαϊκό στέμμα στην ιστορία της ομάδας.

Η επόμενη δεκαετία (1970), χαρακτηρίστηκε από αστάθεια, μετά την αποχώρηση του θρυλικού Ματ Μπάσμπι από τον πάγκο της ομάδας. Η αποχώρηση του Λο και η συμπεριφορά του Μπεστ εκτός γηπέδων ήταν μόνο δύο από τα πολλά προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει η Γιουνάιτεντ, με το μεγαλύτερο την αντικατάσταση του Σερ Ματ.

Αν και η ομάδα επιβίωσε τα πρώτα χρόνια, χωρίς να σηκώσει τρόπαιο, όταν ο Τσάρλτον ανακοίνωσε πως «κρεμάει τα παπούτσια του», το 1973 ακολούθησε καταστροφή. Την σεζόν 1973/74 η ομάδα υποβιβάστηκε από γκολ του Λο, ο οποίος υπέγραψε στην Σίτι, όμως μέσα σε έναν χρόνο επέστρεψε.

Το 1977, οι «Κόκκινοι Διάβολοι» επικράτησαν της Λίβερπουλ στον τελικό FA Cup, σταματώντας τους από το τρεμπλ, ωστόσο στο πρωτάθλημα δεν μπόρεσαν να τερματίσουν υψηλότερα από την 10η θέση. Χρειάστηκε να έρθει το 1983 για να πανηγυρίσει ξανά τρόπαιο, όταν ο προπονητής Ρον Άτκινσον έφερε την ομάδα στο τελικό του FA Cup, ενώ στο πρωτάθλημα την επέστρεψε στις υψηλότερες θέσεις, χωρίς όμως να μπορεί να σπάσει την κυριαρχία της Λίβερπουλ.

Ο Σερ Άλεξ και η κληρονομιά του

Όλα άλλαξαν για την Γιουνάιτεντ με την άφιξη ενός άνδρα. Ο Σκοτσέζος προπονητής της Αμπερτνίν, Άλεξ Φέργκιουσον ανέλαβε μια κρίσιμη αποστολή. Να ρίξει την Λίβερπουλ από τον θρόνο της και αυτός με υπομονή, δυναμισμό και μια σειρά από «χρυσές γενιές» κατάφερε να το πετύχει.

Ο Σερ Άλεξ ανέλαβε την Γιουνάιτεντ τον Νοέμβριο του 1986 και η αρχή ήταν δύσκολη. Η Γιουνάιτεντ τερμάτισε 11η δύο φορές σε 3 χρόνια, ενώ στο ενδιάμεσο κατάφερε να κυνηγήσει την Λίβερπουλ στην 2η θέση. Το πρώτο τρόπαιο ήρθε το 1990, με την κατάκτηση του FA Cup και την επόμενη σεζόν η ομάδα έφτασε στον τελικό του European Cup Winner’s Cup, όπου και νίκησε την Μπαρτσελόνα.

Το πολυπόθητο πρωτάθλημα ήρθε το 1993, σπάζοντας την αναμονή 26 ετών κατά την πρώτη σεζόν της Πρέμιερ Λιγκ. Παίκτες όπως ο Μπρους, ο Ρόμπσον και ο Καντονά ήταν τα αστέρια του Φέργκιουσον και όσο περνούσαν τα χρόνια, η Γιουνάιτεντ μετατράπηκε σε «γίγαντα του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, προσελκύοντας ταλέντα από όλες τις χώρες.

Μέχρι την λήξη της τεράστιας καριέρας του Φέργκιουσον, το 2013, η Γιουνάιτεντ κατέκτησε 13 πρωταθλήματα, 2 Champions League, 5 FA Cups, 4 EFL Cups, 1 European Cup Winner’s Cup, 10 Community Shields, 1 UEFA Super Cup, 1 Club World Cup, 1 Intercondinetal Cup και φυσικά το τρεμπλ του 1999 με την ανατροπή επί της Μπάγερν Μονάχου, στις καθυστερήσεις ή αλλιώς «Fergie Time».

Από την Γιουνάιτεντ του Φέργκιουσον πέρασαν θρύλοι του ποδοσφαίρου, όπως ο Φέρντιναντ, ο Ρούνεϊ, ο Ρονάλντο, η γενιά του ’92 (Γκιγκς, Μπέκαμ, Σκόουλς, Μπατ και οι αδελφοί Νέβιλ) και πολλά άλλα ονόματα. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν ένας μεγάλος σύλλογος, όμως ο Φέργκιουσον την έκανε αδιαμφισβήτητα τον μεγαλύτερο στην Αγγλία.

Η Γιουνάιτεντ του σήμερα

Δυστυχώς, όπως έγινε και με τον Μπάσμπι, η Γιουνάιτεντ δεν μπόρεσε να καλύψει το κενό του Φέργκιουσον. Μόγιες, Φαν Χάαλ, Μουρίνιο, Σόλσκιερ, Ράγκνικ και πλέον Τεν Χαγκ δεν ήταν ικανοί να φέρουν το πρωτάθλημα πίσω στο Ολντ Τράφορντ, αν και μερικοί έφεραν κάποια τρόπαια. Η Γιουνάιτεντ του σήμερα αντιμετωπίζει προβλήματα με προσωπικότητες στα αποδυτήρια, αδυναμίες από την μεριά των ιδιοκτητών και έλλειψη αγωνιστικής ταυτότητας.

Αρκετοί είναι επικριτικοί με την πορεία που διαλέγει ο σύλλογος και σε συνδυασμό με την άνοδο που γνωρίζουν οι «εχθροί» της ομάδας, Λίβερπουλ και Μάντσεστερ Σίτι, οι φίλοι της ομάδας δεν είναι ικανοποιημένοι. Παρόλα αυτά, ανεξαρτήτως της πορείας που θα έχει η Γιουνάιτεντ τα επόμενα χρόνια, οι «Μπέμπηδες» του Μπάσμπι, η γενιά του ’92 και ο μεγάλος Σερ Άλεξ, καθιστούν την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ένα γίγαντα του Παγκοσμίου Ποδοσφαίρου, έναν σύλλογο φημισμένο ακόμα και σε όσους δεν έχουν ασχοληθεί με το άθλημα και την αγαπημένη ομάδα εκατομμυρίων ανθρώπων ανά τον κόσμο. Όπως δίδαξε η τραγωδία από το αεροπορικό του Μονάχου το 1958 και η αποχώρηση του Μπάσμπι το 1969, η Γιουνάιτεντ επιστρέφει πάντα πίσω και αργά η γρήγορα αυτό θα συμβεί.