Πεπ Γκουαρντιόλα

Σήμερα (18/01), ο Πεπ Γκουαρντιόλα γίνεται 53 χρονών, έχοντας καριέρα 17 ετών ως προπονητής, ένα βαρύ βιογραφικό και μια γεμάτη τροπαιοθήκη.

Δεν υπάρχουν λόγια που να μην έχουν ήδη ειπωθεί για τον εορτάζοντα προπονητή, Πεπ Γκουαρντιόλα. Ο Καταλανός, γεννημένος στις 18 Ιανουαρίου του 1971, έχει επηρεάσει όσο λίγοι το σύγχρονο ποδόσφαιρο, έχει υπάρξει αρχικά, μαθητής της πιο γνωστής και καινοτόμου τακτικής – φιλοσοφίας και έπειτα διδάσκαλός της και δεν παύει ποτέ να εξελίσσεται. Το βιογραφικό του ως προπονητής, αν και σύντομο, είναι λαμπερό, ενώ η τροπαιοθήκη του είναι γεμάτη επιτυχίες, με συνολικά 37 τρόπαια από 3 ομάδες.

Οι επικριτές του τον θεωρούν τυχερό και πως επιτυγχάνει μόνο σε ισχυρούς οικονομικά συλλόγους, ενώ οι υποστηρικτές του πιστεύουν πως πρόκειται για τον καλύτερο προπονητή όλων των εποχών. Αυτό που είναι σίγουρο, είναι πως κανένας δεν έχει επηρεάσει το ποδόσφαιρο του 21ου αιώνα, τακτικά και αγωνιστικά, όπως ο Πεπ Γκουαρντιόλα.

Η εμπειρία ως παίκτης και τα ταξίδια στον κόσμο

Γέννημα θρέμμα Καταλανός, ο Γκουαρντιόλα εντάχθηκε από νεαρή ηλικία στις ακαδημίες της Μπαρτσελόνα, κάνοντας το ντεμπούτο του το 1990, με την 2η ομάδα. Τα ταλέντα του έγιναν σύντομα αντιληπτά από τον τότε προπονητή της βασικής ομάδας, Γιόχαν Κρόιφ, ο οποίος είδε στον νεαρό Γκουαρντιόλα μια απερίγραπτη ικανότητα κατανόησης του παιχνιδιού.

Πεπ Γκουαρντιόλα

Ο Γκουαρντιόλα από τα 20 αγωνίζονταν ως βασικός στην πρώτη ομάδα και ήταν η «κινητήρια δύναμη» στο «Dream Team» της Μπαρτσελόνα του Κρόιφ. Με ένα ρόλο στο βαθύ κέντρο (ή αλλιώς «6άρι») ο Καταλανός μεγαλούργησε υπό τις οδηγίες του Ολλανδού θρύλου.

Στην Βαρκελώνη έμεινε συνολικά 11 χρόνια, παίζοντας ποδόσφαιρο κάτω από τις οδηγίες μεγάλων ονομάτων όπως ο Μπόμπι Ρόμπσον και ο Φαν Χαλ, ενώ μαζί του, το χορτάρι του γηπέδου πάτησαν παίκτες όπως ο Φίγκο, ο Κούμαν, ο Ριβάλντο και ο Κλάιφερτ.

Το 2001 αποχώρησε από την Ισπανία και θητείες σε Ιταλία (Μπρέσια και Ρόμα), Κατάρ (Αλ Αχλί) και Μεξικό (Ντοράντος), αν και όχι επιτυχημένες, ενίσχυσαν τις εμπειρίες και τις γνωριμίες του, καθώς στο Μεξικό συνεργάστηκε με τον τωρινό βοηθό του στην Σίτι, Χουάν Λίλο.

Η άμεση επιτυχία και η φιλοσοφία του Κρόιφ

Το 2007, ο Γκουαρντιόλα αναλαμβάνει την δεύτερη ομάδα της Μπαρτσελόνα, με βοηθό τον Τίτο Βιλανόβα. Εκεί έκανε τα πρώτα του βήματα ως προπονητής, με μια ταλαντούχα γενιά ποδοσφαιριστών, εκ των οποίων οι καλύτεροι τον ακολούθησαν τον Μάιο του 2008 στην πρώτη ομάδα.

Πεπ Γκουαρντιόλα

Η επιτυχία του Γκουαρντιόλα με την Μπαρτσελόνα, ως προπονητής είναι ευρέως γνωστή. 14 τρόπαια σε 4 χρόνια, συμπεριλαμβανομένων 2 Τσάμπιονς Λιγκ, 3 πρωταθλημάτων και 1 τρεμπλ. Οι «κινητήριοι τροχοί» της ομάδας αυτής είναι εξίσου φημισμένοι. Ο εξωπραγματικός Μέσι, οι «μαέστροι» του κέντρου, Τσάβι και Ινιέστα, ο εμβληματικός αρχηγός Πουγιόλ και φυσικά το βασικό «γρανάζι» του συστήματος, ο Μπουσκέτς.

Μέσω της θητείας του στην Μπαρτσελόνα, ο Γκουαρντιόλα μας σύστησε στο «Τiki-taka», ένα στυλ που έγινε σημείο αναφοράς, τόσο για τον σύλλογο, όσο και για τον ίδιο τον προπονητή. Ακόμα και σήμερα και οι δύο πλευρές εφαρμόζουν κάποια εκδοχή του «Tiki-taka», διαφοροποιημένη από αυτήν του 2008.

Ο Γκουαρντιόλα ήταν φανερά επηρεασμένος από τον χρόνο του με τον Κρόιφ, ωστόσο, όπως έκανε ο μέντοράς του με τα «μαθήματα» του Μίχελς, τροποποίησε την φιλοσοφία του Total Football στα δικά του μέτρα καθώς και στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.

Το Total Football από το Μόναχο στο Μάντσεστερ

Όπως είναι γνωστό, ο Γκουαρντιόλα έφυγε από την Μπαρτσελόνα το 2012 και μετά από μια χρονιά ξεκούρασης, ανέλαβε την Μπάγερν Μονάχου. Αν και κυριάρχησε στην Bundesliga κατά την 3ετή θητεία του εκεί, ο Γκουαρντιόλα δεν μπόρεσε να φέρει το πολυπόθητο Τσάμπιονς Λιγκ στο «Allianz Arena» και το 2016 αποχώρησε για την Μάντσεστερ Σίτι.

Από τότε μέχρι και σήμερα, ο Καταλανός είναι προπονητής των «Πολιτών» και η επίδραση που είχε στην Πρέμιερ Λιγκ είναι τεράστια. Στις 7 σεζόν του στην Αγγλία, κατέκτησε 5 πρωταθλήματα και άλλα 11 τρόπαια, συμπεριλαμβανομένου και του πολυπόθητου Τσάμπιονς Λιγκ, την σεζόν του τρεμπλ (2022-23).

Τα αποτελέσματα της παρουσίας του Γκουαρντιόλα και της φιλοσοφίας του στις δύο αυτές ομάδες, κυρίως την Σίτι, γίνεται αντιληπτή έως και σήμερα. Ίσως να μην κατέκτησε το Τσάμπιονς Λιγκ με την Μπάγερν, όμως Γερμανοί παίκτες όπως ο Λαμ, ο Νόιερ και ο Γκέτσε, επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από αυτόν και το καλοκαίρι του 2014 στέφθηκαν Παγκόσμιοι Πρωταθλητές με την εθνική τους ομάδα στην Βραζιλία.

Πεπ Γκουαρντιόλα

Αλλά και στην μετέπειτα καριέρα τους, παίκτες όπως ο Αλόνσο, χρησιμοποίησαν τα διδάγματα του Καταλανού (μεταξύ άλλων προπονητών με τους οποίους συνεργάστηκε) για να εξελιχθούν σε εξαίρετους προπονητές. 

Ένας εξελισσόμενος προπονητής

Με την Μάντσεστερ Σίτι, ο Γκουαρντιόλα αντιμετώπισε προβλήματα, όμως πάντα έβρισκε την λύση και την «συνταγή της επιτυχίας». Δικαίως, κάποιος θα θέσει τον οικονομικό παράγοντα ως «αστερίσκο» στην επιτυχία του Καταλανού με τους «Πολίτες», όμως αγωνιστικά, η Μάντσεστερ Σίτι του Γκουαρντιόλα έχει εξελιχθεί και αλλάξει, επανειλημμένα.

Από την «αναγέννηση» του 2018, στο «ψευτο-εννιάρι» του 2022 και την εποχή του Χάαλαντ, ο Γκουαρντιόλα έχει μεταλλάξει, τόσο την ομάδα του όσο και τις τακτικές του. Η φιλοσοφία του έμεινε ίδια, αλλά ο τρόπος προσέγγισης των αγώνων αλλάζει.

Είναι γνωστό πως ο Γκουαρντιόλα παρακολουθεί και άλλα αθλήματα και αρκετές φορές έχει επηρεαστεί από αυτά, είτε πρόκειται για ράγκμπι είτε για σκάκι. Βρίσκεται σε μια διαρκή αναζήτηση βελτίωσης και εξέλιξης, δίνοντάς του, δικαίως, τον τίτλο «overthinker», δηλαδή πως «υπεραναλύει» καταστάσεις, κάτι που του έχει στερήσει την επιτυχία σε κρίσιμες στιγμές.

Νέος προπονητής, τεράστια επιρροή

Από την ηλικία των 38, ο Γκουαρντιόλα έγινε μεγάλο όνομα στον ποδοσφαιρικό κόσμο. Στην 17ετή καριέρα του, έχει σηκώσει 37 τρόπαια και δίκαια μπορεί κανείς να πιστέψει πως έχει την ικανότητα να ξεπεράσει τον αριθμών τίτλων του Σερ Άλεξ Φέργκιουσον (49 τρόπαια σε ολόκληρη την καριέρα του).

Πεπ Γκουαρντιόλα

Ωστόσο, παρά το νεαρό της ηλικίας του, ο Γκουαρντιόλα κατάφερε να επηρεάσει την «επόμενη γενιά» προπονητών. Στους πάγκους των μεγαλύτερων συλλόγων, κάθονται «μαθητές» που εφαρμόζουν τα διδάγματα του Καταλανού στις ομάδες τους, διασφαλίζοντας την συνέχεια της ποδοσφαιρικής φιλοσοφίας που εκπροσωπεί ο Γκουαρντιόλα.

Στους «μαθητές» του Γκουαρντιόλα συγκαταλέγονται ο Μικέλ Αρτέτα, με τον οποίον συνεργάστηκαν για 3 χρόνια στην Μάντσεστερ Σίτι, ο Τσάβι και ο Τσάβι Αλόνσο, Ισπανοί με ίδια ερεθίσματα που υιοθέτησαν διδάγματα του Καταλανού και τα εφάρμοσαν στα κορυφαία πρωταθλήματα, καθώς και οι Βίνσεντ Κομπανί και Ένζο Μαρέσκα, οι οποίοι προσπαθούν να θέσουν το ποδόσφαιρο που διδάχτηκαν σε ομάδες διαφορετικής φιλοσοφίας, του λεγόμενου «mid-table» της Αγγλίας.

Με την θητεία του στο Μάντσεστερ να οδεύει προς το τέλος της, η καριέρα του Γκουαρντιόλα δεν δείχνει έτοιμη να ολοκληρωθεί. Αν και η τόσο γρήγορη επιτυχία που γνώρισε πιθανότατα επηρεάσει την ηλικία που ο Καταλανός σταματήσει να κάθεται στους πάγκους, η μέρα που θα πει το οριστικό «αντίο» στο ποδόσφαιρο δεν είναι κοντά.

Η καριέρα του είναι εντυπωσιακή, οι μέθοδοί του μοναδικοί και η επιρροή του στο σύγχρονο ποδόσφαιρο αδιαμφισβήτητη. Η «κληρονομιά» του είναι διασφαλισμένη και «σε καλά χέρια», όμως το μέλλον του Γκουαρντιόλα είναι αβέβαιο.

Η μόνη σιγουριά μέσα στην ιδιοφυία που μπορεί να θεωρηθεί ο Καταλανός, είναι η αγάπη του για το ποδόσφαιρο και η θέλησή του να το εξελίξει. Το ζήτημα είναι πώς θα το πετύχει αυτή την φορά;